Kablo geçişleri için F120 Yangın Durdurucu Sistem C-AJ-3126

C-AJ-3126, betonarme döşeme veya duvardan geçen kablo grupları için tanımlanan F120 Yangın Durdurucu Sistemdir. Bu detayda kullanılan ürün, RECTORSEAL tarafından sunulan Metacaulk 835+ Yangın Durdurucu Mastik’tir; teknik verilerde MC835+ koduyla belirtilir. Ürünün bu sistemdeki görevi, kablo geçişi çevresindeki ve kablo grupları arasındaki boşlukların tarif edilen yangın durdurucu uygulama kapsamında kapatılmasıdır. Ürün adı ile test detayının kodu birbirinden ayrı değerlendirilmelidir: Metacaulk 835+ kullanılan malzemeyi, C-AJ-3126 ise bu malzemenin belirli bir yapı elemanı ve kablo geçişiyle birlikte ele alındığı sistemi ifade eder.

Verilen teknik veriler, C-AJ-3126 uygulaması için yangın durdurucu malzeme kalınlığını 31,75 mm olarak gösterir. Bu değer ürünün her koşulda uygulanacak genel kalınlığı olarak değil, burada sunulan test detayının verisi olarak okunmalıdır. Metacaulk 835+ seçilirken uygulanacağı yapı elemanı ve geçiş yapan tesisatın da aynı anda kontrol edilmesi gerekir. Kaynak bilgiler, betonarme döşeme veya duvar ile kablo gruplarını tanımlar; farklı yapı elemanları, başka tesisatlar veya belirtilmeyen alternatif düzenler için geçerlilik iddiasında bulunmaz. Uygulama kalınlığına ilişkin karar da ürün adına bakılarak değil, C-AJ-3126’nın test edilmiş koşullarına göre verilmelidir.

Metacaulk 835+ Yangın Durdurucu Mastik’in bu detayda öne çıkan işlevi, kablo grupları arasındaki boşlukların yangın durdurucu malzemeyle kapatılmasına olanak sağlamasıdır. Kablo geçişleri, tek bir düzgün yüzeyden oluşmayabilir; kabloların bir arada bulunduğu bölgede malzemenin uygulanacağı alanın yerinde görülmesi ve test edilmiş tarifle karşılaştırılması gerekir. Bununla birlikte mastik uygulaması, sistemin tek koşulu değildir. Verilen detay tarifinde kabloların betonarme döşemenin veya duvarın her iki tarafında rijit biçimde desteklenmesi gerektiği belirtilir. Dolayısıyla ürünün kullanılmasına karar verilirken destekleme düzeni de uygulama planına dâhil edilmelidir.

Bu sistem ASTM E814 ve UL 1479 standartlarına uygun olarak UL tarafından test edilmiştir. Verilen verilerde test laboratuvarı (UL) Underwriters Laboratories olarak yer alır. Test edilmiş bir sistemden söz edilmesi, Metacaulk 835+ ürününün her kablo geçişinde, her uygulama kalınlığında veya her yapı elemanında aynı F Yangın Dayanımını sağlayacağını göstermez. C-AJ-3126 için bildirilen değer F120’dir ve bu değer sistemin tarif edilen koşullarıyla birlikte değerlendirilmelidir. Kaynak bilgilerde ürünün kürlenme süresi, tüketim miktarı veya farklı yüzeylerdeki bağımsız performansı verilmediğinden, bu konularda uygulama değeri türetilmemelidir.

Ürün seçimi ve saha kontrolü sırasında önce geçişin betonarme döşeme veya duvarda bulunduğu, ardından geçiş yapan tesisatın kablo gruplarından oluştuğu doğrulanabilir. Sonrasında RECTORSEAL Metacaulk 835+ Yangın Durdurucu Mastik’in kullanımı, 31,75 mm olarak verilen yangın durdurucu malzeme kalınlığı ve kabloların iki taraftaki rijit destekleme koşulu birlikte ele alınmalıdır. Türkiye Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik kapsamında projenin gerektirdiği yangın dayanımı ve uygulamanın test edilmiş detayla eşleşmesi ayrıca değerlendirilmelidir. Böyle bir kontrol, ürüne ait bilgilerle sisteme ait performans bilgisinin karıştırılmasını önler. Metacaulk 835+ bu detayın belirtilen Yangın Durdurucu Malzemesidir; uygun uygulamanın kapsamı ise C-AJ-3126’nın doğrulanan koşullarıyla belirlenir.

Bu Detay Neden Uygulanmalıdır?

• Betonarme Döşeme ve Duvarlarda 2 Saat Yangın Bariyeri: Elektrik şaftlarında ve yangın kompartıman sınırlarında açılan 100 mm karot deliklerinden geçen alüminyum zırhlı enerji kabloları ve yoğun telefon demetleri alev geçişine açık kapı bırakır. UL C-AJ-3126 sistemi; betonarme elemanlarda 2 saat (F=2 Hr / F120) kesintisiz alev ve sıcak gaz izolasyonu sunar.

• Taşyünsüz / Ön Dolgusuz Hızlı Montaj: Şantiyelerde kabloların sıkışık olduğu küçük karot deliklerine taşyünü tıkamak ciddi işçilik zorluğu yaratır ve hatalı dolgulara yol açar. Detay, taşyününe gerek kalmadan yalnızca döşeme ve duvarın her iki yüzeyine uygulanan 32 mm Metacaulk 835+ mastik dolgusuyla tam yangın dayanımı kurar.

• 0 mm Noktasal Temas (Point Contact) Avantajı: Kablo demetinin karot deliği çeperine sıfır mesafeyle yaslandığı montaj kaçıklıklarında dahi onaylıdır. Sahada delik genişletme veya borulama revizyonu yapmadan mevcut imalatı doğrudan yasal standartlara uygun hale getirir.

• Metacaulk 835+ ile Nem ve Titreşim Direnci: Çözücü bazlı elastomerik yapısıyla Metacaulk 835+, mekanik kablo hareketlerini, bina oturmalarını ve şaft içi nem koşullarını tolere eder; çatlama veya ayrılma yapmaz.

• Akredite Standart ve İdare Onayı: ANSI/UL 1479 normlarına göre test edilmiş resmi bir detaydır. Elektrik proje müşavirleri, yapı denetim kuruluşları ve itfaiye mercileri tarafından ek bir mühendislik değerlendirmesine (EJ) gerek kalmaksızın doğrudan kabul edilir.

Uygulanmamasının Sonuçları Ne Olur?

• Katlar Arası Dikey Yangın Bacası ve Erken Çökme: Yalıtımsız kablo deliklerinden geçen kabloların PVC kılıfları yangın anında saniyeler içinde tutuşarak erir. Açılan boşluk, 1000°C’yi aşan alevlerin ve sıcak gazların dikey şaft boyunca üst katlara fırlamasına neden olur; 2 saatlik betonarme döşeme işlevini kaybeder.

• Yoğun Toksik Gaz ve Korozif Asit Dumanı Yayılımı: Yanan zırhlı kablo ve telefon kılıflarından açığa çıkan karbonmonoksit, klor gazı ve korozif hidroklorik asit dumanı, deliklerden kat hollerine dolarak bina sakinlerinin zehirlenmesine ve şalt/pano ekipmanlarının korozyonla imha olmasına yol açar.

• Mevzuat İhlali ve Ağır Yaptırımlar: “Türkiye Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik” hükümleri gereğince yangın kompartıman sınırlarını kesen tüm elektrik kablo geçişlerinin döşeme ve duvar yangın mukavemetine (en az F120) denk akredite sistemlerle kapatılması kanuni zorunluluktur. Standart dışı köpük veya harç dolguları iskan ruhsatı ve itfaiye onaylarının durdurulmasına, bina yangın sigorta poliçelerinin feshine ve yüklenici aleyhine ağır hukuki sorumluluklara neden olur.