C-AJ-3290
Kablo Demetleri İçin Döşeme ve Duvar Yangın Durdurucu Sistemi C-AJ-3290
Betonarme döşeme veya duvardaki çelik kılıf borudan geçen kablo demetleri için F120 yangın dayanımlı bir geçiş detayıdır. Sistemde RECTORSEAL Metacaulk Pipe Collar (MC Yangın Durdurucu Kelepçe) kullanılır.
Detay Bilgileri
Sistem Hakkında
C-AJ-3290 Yangın Durdurucu Sistem, betonarme döşeme veya duvardan geçen kablo demetlerinin bulunduğu tesisat geçişinde yangın bariyerinin sürekliliğini korumak amacıyla tarif edilmiştir. Elektrik tesisatının katlar veya yangın bölmeleri arasında ilerlemesi için açılan geçişler, doğru biçimde kapatılmadığında yangın ve dumanın yayılmasına yol açabilecek zayıf noktalar oluşturur. Bu detayın amacı, kablo geçişini kullanılabilir durumda tutarken geçiş çevresinde test edilmiş bir yangın durdurucu çözüm uygulanmasını sağlamaktır.
Tarif edilen uygulamada kablo demetleri, betonarme döşeme veya duvara yerleştirilmiş çelik kılıf borunun içinden geçer. Verilen bilgiye göre kablo demetinin çapı en fazla 75 mm olabilir. Bu sınırın kablo demetine ait olduğu özellikle dikkate alınmalıdır; çelik kılıf borunun çapı için ayrı bir değer verilmemiştir. Kablo adedi, türü veya kesiti hakkında da sağlanan verilerde sayısal bir liste bulunmaz. Bu nedenle projedeki gerçek tesisat düzeni, uygulamadan önce üreticisinin bağımsız laboratuvarda test edilmiş detayıyla karşılaştırılmalıdır.
Sistemde taşyünü arka dolgu malzemesi ile RECTORSEAL Metacaulk Pipe Collar, yani MC Yangın Durdurucu Kelepçe kullanılır. Arka dolgu malzemesi ve kelepçe, geçiş noktasının tarif edilen sistem bütünlüğü içinde ele alınan parçalarıdır. Bunlardan birini yalnızca benzer görünen başka bir malzemeyle değiştirmek veya yerleşimlerini uygulama kolaylığına göre yeniden belirlemek doğru değildir. Sağlanan teknik veride yangın durdurucu kalınlığı 114 mm olarak belirtilir. Ancak bu değer, ek doğrulama olmadan kelepçenin gövde kalınlığı ya da taşyünü için bağımsız bir uygulama ölçüsü sayılmamalıdır.
C-AJ-3290 için bildirilen F Yangın Dayanımı F120’dir. Bu değer, rastgele bir betonarme döşeme veya duvar geçişine kendiliğinden aktarılabilecek genel bir ürün özelliği değildir. Yangın dayanımının değerlendirilmesinde yapı elemanı, çelik kılıf boru, kablo demeti sınırı ve kullanılan yangın durdurucu malzemelerin test edilmiş detayda tariflenen biçimde bir araya gelmesi önemlidir. Bu sistem ASTM E814 ve UL 1479 standartlarına uygun olarak UL tarafından test edilmiştir. Test laboratuvarı, sağlanan teknik verilerde UL (Underwriters Laboratories) olarak gösterilmiştir.
Uygulama planlanırken önce geçişin betonarme döşemede mi yoksa duvarda mı bulunduğu belirlenmelidir. Ardından mevcut çelik kılıf boru ve içinden geçen kablo demeti, detayın kapsamıyla karşılaştırılmalıdır. Kablo demetinin 75 mm sınırını aşmaması tek başına yeterli bir montaj tarifi değildir; arka dolgunun ve MC Yangın Durdurucu Kelepçenin konumu da test edilmiş uygulama bilgilerine göre doğrulanmalıdır. Böylece sahadaki bir değişikliğin, belgelenmiş geçiş düzeninden fark edilmeden uzaklaşması önlenebilir.
Türkiye Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik açısından da detay seçimi proje bağlamında yapılmalıdır. Bir sistemin bağımsız laboratuvarda test edilmiş olması, bütün binalarda ve bütün geçişlerde yönetmelik uygunluğunun otomatik olarak sağlandığı anlamına gelmez. İlgili döşeme veya duvarın proje gereklilikleri, yangın bölmesi işlevi ve tesisat geçişinin gerçek koşulları birlikte incelenmelidir. C-AJ-3290, tarif edilen sınırlar içinde değerlendirildiğinde, betonarme yapı elemanlarındaki kablo demeti geçişleri için F120 test verisi bulunan bir yangın durdurucu detaydır.
Kullanılan Ürün ve Uygulama
C-AJ-3290 detayında adı geçen ürün, RectorSeal markasının Metacaulk ürün ailesindeki RECTORSEAL Metacaulk Pipe Collar, Türkçe adıyla MC Yangın Durdurucu Kelepçedir. Bu ürün, betonarme döşeme veya duvardaki çelik kılıf borudan geçen kablo demetleri için tarif edilen yangın durdurucu sistemin bir bileşeni olarak kullanılır. Detayın kısa tarifi, en fazla 75 mm çapındaki kablo demetlerini ve F120 yangın dayanımını kapsar. Ürün hakkında değerlendirme yapılırken kelepçeyi tek başına değil, ait olduğu test edilmiş geçiş düzeninin içinde ele almak gerekir.
Sağlanan bilgilerde MC Yangın Durdurucu Kelepçeye taşyünü arka dolgu malzemesi eşlik eder. Bu birliktelik önemlidir; çünkü yangın durdurucu uygulama yalnızca görünür bir kelepçenin yerleştirilmesinden ibaret değildir. Kablo demetinin geçtiği çelik kılıf boru, betonarme yapı elemanı ve arka dolgu malzemesi de sistem tarifinin parçalarıdır. Ürün adından hareketle farklı bir boru malzemesi, farklı bir geçiş yapan tesisat veya başka bir yapı elemanı için aynı performansın geçerli olduğu varsayılmamalıdır.
Metacaulk MC Yangın Durdurucu Kelepçenin bu detay içindeki işlevi, kablo geçişinin çevresinde tarif edilen yangın durdurucu çözümün oluşturulmasına katkı sağlamaktır. Sağlanan ürün açıklaması, yangın geçiş noktalarının uygun biçimde kapatılmasının yangının yayılmasını sınırlamak açısından önemini vurgular. Bununla birlikte açıklamada kelepçenin malzeme bileşimi, ölçü seçenekleri veya mekanik bağlantı biçimi hakkında doğrulanabilir teknik değerler bulunmaz. Bu özellikler sahada tahmin edilmemeli; seçilecek ürünün ve montajın üreticisinin bağımsız laboratuvarda test edilmiş detayıyla eşleştiği kontrol edilmelidir.
Teknik verilerde yangın durdurucu kalınlığı 114 mm olarak yer alır. Bu bilginin, doğrudan MC Yangın Durdurucu Kelepçenin fiziksel kalınlığını ifade ettiği sonucuna varılamaz. Aynı şekilde bu sayı, taşyününün herhangi bir boşluğa tek başına hangi kalınlıkta yerleştirileceğine ilişkin bağımsız bir talimat olarak da kullanılamaz. Ürün seçimi ve uygulama sırasında ölçünün sistem içindeki karşılığı, C-AJ-3290 için geçerli test edilmiş montaj tarifinden doğrulanmalıdır. Böyle bir kontrol, malzeme miktarı veya yerleşimi hakkında yanlış varsayımları azaltır.
C-AJ-3290 sisteminin bildirilen F Yangın Dayanımı F120’dir. Bu sistem ASTM E814 ve UL 1479 standartlarına uygun olarak UL tarafından test edilmiştir. Sağlanan veride test laboratuvarı UL (Underwriters Laboratories) olarak belirtilir. Söz konusu test bilgisi, MC Yangın Durdurucu Kelepçenin her kullanım biçiminde tek başına F120 performansı sağladığı anlamına gelmez. Performans, betonarme döşeme veya duvar, çelik kılıf boru, belirtilen kablo demeti sınırı ve yangın durdurucu bileşenlerin test edilmiş düzende uygulanması bağlamında değerlendirilmelidir.
Projede ürünün kullanılmasına karar verilirken ilk adım, geçiş yapan tesisatın gerçekten kablo demeti olduğunu ve çapının 75 mm sınırını aşmadığını doğrulamaktır. Sonraki adım, geçişin betonarme döşeme veya duvarda bulunduğunu ve çelik kılıf borunun tarif edilen düzenle uyumunu kontrol etmektir. Taşyünü arka dolgu malzemesi ile MC Yangın Durdurucu Kelepçe için sahada uygulanacak yerleşim, yalnızca genel ürün tanıtımına dayanarak belirlenmemelidir. Üreticisinin bağımsız laboratuvarda test edilmiş detayı esas alınmalı, proje gereklilikleriyle karşılaştırma yapılmalıdır.
Türkiye Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik bakımından bir ürünün varlığı değil, doğru detayın doğru yerde uygulanması belirleyicidir. RectorSeal Metacaulk MC Yangın Durdurucu Kelepçe, C-AJ-3290 içindeki tanımlı göreviyle değerlendirilmelidir. Projenin yangın bölmeleri, ilgili döşeme veya duvarın gerekli dayanımı ve tesisatın gerçek yerleşimi ayrıca incelendiğinde, ürünün bu kablo geçişi için seçilip seçilemeyeceği daha güvenilir biçimde belirlenebilir.
Bu Detay Neden Uygulanmalıdır?
-
Yoğun Kablo Demetlerinde Mekanik Kelepçe ile 2 Saat Kesintisiz Boğma: 750 kcmil güç kabloları, zırhlı hatlar ve haberleşme kabloları yangın anında yüksek ısıyla eriyerek kablo demeti içerisinde dikey alev kanalları oluşturur. UL C-AJ-3290 sistemi; alttan veya her iki yüzden monte edilen RectorSeal Metacaulk Pipe Collar yangın kelepçesi sayesinde eriyen kablo kılıflarını yüksek intümesan basınçla mekanik olarak boğar ve 2 saat (F=2 Hr / F120) alev geçişini kesin olarak engeller.
-
Döşeme Üstünde 50 mm Çelik Kovan ile Su ve Darbe Güvencesi: Döşemeden 51 mm yukarı taşan çelik kovan, katlarda temizlik sularının veya sprinkler kaçaklarının elektrik şaftına akmasını mekanik olarak önlerken, kabloları şaft içi darbelere karşı korur.
-
Tavan Altında Mastik Uygulama Zorluğuna Karşı Prefabrik Çözüm: Düşey elektrik şaftlarında tavan altına mastik sürmek veya yerçekimine karşı dolgu yapmak işçilik hatalarına açıktır. Prefabrik yangın kelepçesi, beton vidalarıyla alttan mekanik olarak sabitlendiğinden şantiyelerde hatasız ve hızlı montaj standardı sağlar.
-
Boşluklu Prefabrik Döşeme (Hollow-Core) ve Blok Duvar Uyumu: Standart betonarme döşemelerin yanı sıra 150 mm boşluklu döşemeler ve briket/tuğla duvarlarda da resmi geçerliliğe sahiptir.
-
Akredite Standart ve İdare Onayı: ANSI/UL 1479 normlarına göre test edilmiş tescilli bir detaydır. Elektrik proje müşavirleri, yapı denetim kuruluşları ve itfaiye mercileri tarafından doğrudan kabul edilir.
Uygulanmamasının Sonuçları Ne Olur?
-
Dikey Kablo Şaftlarında Yangın Bacası ve Çok Katlı Çökme: Yalıtımsız açıklıklardan geçen kablo kılıflarının tutuşmasıyla alevler dikey şaft boyunca katlar arasına sıçrar. 76 mm çapındaki kablo demeti eridiğinde açılan büyük delik dikey bir yangın bacası oluşturur ve 2 saatlik döşeme kompartımanı dakikalar içinde çöker.
-
Yoğun Toksik Gaz ve Korozif Hidroklorik Asit Yayılımı: Yanan PVC, XLPE ve kauçuk kablo izolasyonlarından açığa çıkan karbonmonoksit, klor gazı ve asit dumanı kontrolsüz deliklerden kaçış koridorlarına dolarak bina sakinlerini zehirler ve teknik hacimlerdeki panoları korozyonla tahrip eder.
-
Mevzuat İhlali ve Ağır Cezai Sorumluluk: “Türkiye Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik” hükümleri gereğince döşeme ve perde duvarları kesen tüm kablo geçişlerinin yapı elemanının yangın sınıfına (en az F120) denk akredite sistemlerle yalıtılması kanuni zorunluluktur. Standart dışı köpük veya harç dolguları iskan ve itfaiye onaylarının durdurulmasına, bina yangın sigorta poliçelerinin feshine ve yüklenici aleyhine ağır hukuki sorumluluklara yol açar.
Detay İçeriği Ürünler & Alternatifleri
Duvar veya Döşeme kablo geçişi yangın durdurucu kelepçe — Teknik Bileşenler
1) Duvar
En az 114 mm kalınlığında, hafif veya normal ağırlıklı (1600–2400 kg/m³) betonarme döşeme. Duvar, tuğla veya beton bloklardan da yapılabilir. Döşeme ayrıca en az 150 mm kalınlığında, boşluklu prefabrik beton elemanlardan yapılabilir. Tesisat deliğinin azami çapı 150 mm’dir.
2) Boru
Anma çapı 150 mm olan çelik kılıf boru, betonarme betona gömülerek veya harçla sabitlenerek yerleştirilir. Kılıf boru döşemenin üst yüzeyinden 50 mm yukarı uzanır; duvar uygulamasında ise her iki yüzeyle aynı hizada olur.
3) Kablo Demeti
Azami çapı 75 mm olan kablo demeti, 19–44 mm anma Tesisat Deliği Boşluğu bırakılarak Yangın Durdurucu Sistem içine eksantrik veya eş merkezli biçimde yerleştirilir. Kablolar sıkı bir demet hâline getirilmeli ve döşemenin veya duvarın her iki tarafında rijit biçimde desteklenmelidir. Aşağıdaki kablo türleri ve boyutları herhangi bir kombinasyonla kullanılabilir:
3A) Telefon Kablosu
En fazla J-Y(St)Y 200x2x0,6 mm (veya daha küçük) bakır iletkenli PVC izoleli, PVC kılıflı telefon kablosu.
3B) Tek Damarlı Enerji Kablosu
En fazla N2XY 1x400 mm² (veya daha küçük) bakır iletkenli XLPE izoleli, PVC kılıflı enerji kablosu.
3C) Enerji ve Kontrol Kablosu
En fazla N2XY 7x4 mm² (veya daha küçük) bakır iletkenli XLPE izoleli, PVC kılıflı enerji kablosu.
3D) Servis Girişi Kablosu
En fazla 3x95 mm² (veya daha küçük) bakır veya alüminyum iletkenli servis girişi (kolon) kablosu.
3E) TECK 90 Kablo
En fazla 3x70 mm² (veya daha küçük) bakır iletkenli alüminyum/çelik kılıflı TECK 90 kablo.
3F) Fiber Optik Kablo
En fazla 110/125 mikron fiber optik kablo.
3G) Topraklama İletkenli Güç ve Kumanda Kablosu
En fazla NYY 3x10 mm² (veya daha küçük) bakır iletkenli PVC izoleli, PVC kılıflı güç ve kumanda kablosu (topraklama iletkenli).
3H) Koaksiyel Anten Kablosu
RG tipi koaksiyel anten kablosu.
3I) Veri Kablosu
En fazla U/UTP Cat5e 4x2x0,5 mm (veya daha küçük) bakır iletkenli veri (data) kablosu.
3J) Çelik Spiral Zırhlı Kablo
En fazla 4 mm² (veya daha küçük) çelik spiral zırhlı kablo.
3K) Geçiş Yapan Kablo Ürünü
Her tür kablo — metal kılıflı kablo veya çelik spiral zırhlı kablo.
4) Yangın Durdurucu Kelepçe
Geçiş Yapan Tesisatın çapına uygun boyutta seçilen, iç yüzeyi intumesan malzemeyle kaplı galvanizli çelik kelepçe kullanılır. Kelepçe, beraberindeki montaj talimatlarına uygun olarak tesisatın çevresine yerleştirilir. Üzerindeki sabitleme kulakları aracılığıyla 6 mm × 30 mm Tapcon beton ankrajları kullanılarak döşemenin alt yüzeyine veya duvarın her iki yüzeyine sabitlenir. Ürün: RECTORSEAL Metacaulk Pipe Collar (MC Yangın Durdurucu Kelepçe).
5) Taşyünü Arka Dolgu Malzemesi
En az 65 kg/m³ yoğunluğundaki taşyünü levha izolasyon, tesisat deliğine en az 114 mm kalınlık oluşturacak şekilde sıkıca yerleştirilir.
Detay Açıklaması
C-AJ-3290 Yangın Durdurucu Sistemi, özellikle betonarme döşemelerden ve duvarlardan geçen kablo demetlerinin yangın güvenliğini sağlamak için tasarlanmıştır. Bu sistem, döşeme veya duvara yerleştirilen çelik kılıf boru içinden geçen, çapı en fazla 75 mm olan kablo demetleri için uygundur. Kullanılan ürünler arasında, yangın geçiş noktalarını etkili bir şekilde kapatarak yangının yayılmasını engelleyen taşyünü arka dolgu malzemesi ve RECTORSEAL Metacaulk Pipe Collar (MC Yangın Durdurucu Kelepçe) yer almaktadır. Yangın durdurucu çözümler, modern yapıların güvenliğini artırmanın yanı sıra, yasal düzenlemelere uyum sağlamanıza da yardımcı olmaktadır.
Yangın durdurucu sistemlerin uygulanmaması durumunda, yangın anında ciddi can ve mal kaybı riski bulunmaktadır. Bu nedenle, Türkiye Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik (BYKYHY) gerekliliklerine uygun bir sistemin seçilmesi büyük önem taşımaktadır. C-AJ-3290, bağımsız laboratuvarlarda test edilmiş bir sistemdir ve bu özellik, inşaat firmaları ve yapı sahipleri için büyük bir güvence sağlamaktadır.
Döşeme ve Perde Duvar Kablo Demetlerinde Mekanik Yangın Kelepçesi Güvenliği: UL C-AJ-3290 Metacaulk Çözümleri
Hastaneler, veri merkezleri, modern konut kuleleri, oteller ve endüstriyel tesislerde ana enerji dağıtımı; betonarme döşemelerden ve perdelerden geçen 750 kcmil ağır besleme kabloları, zırhlı TECK 90 kabloları, fiber optik hatlar ve telefon kablosu demetleri üzerinden yürütülür. Şaft içlerinde açılan 150 mm’lik (6 inç) rezervasyon açıklıkları, kablo kılıflarının yangın esnasında erimesi sebebiyle katlar arasında alev ve zehirli duman ileten kontrolsüz yangın bacalarına dönüşür. Ağır kablo gruplarında ve döşeme geçişlerinde tavizsiz yangın güvenliği kurmak; eriyen kablo kesitini mekanik baskıyla boğan prefabrik çelik gövdeli yangın kelepçesi sistemlerini vazgeçilmez kılar.
Denge Yapı güvencesiyle sunulan RectorSeal UL C-AJ-3290 sistem detayı, betonarme döşeme, boşluklu prefabrik döşeme ve blok duvarlardan geçen 76 mm çapındaki kablo demetlerinde 2 saate kadar tam yangın güvenliği (F=2 Hr / F120) sağlar. Rezervasyon kovanı içerisine sıkıca basılan 114 mm mineral taşyünü altyapısı üzerine, döşeme altında veya duvarın her iki yüzeyine Tapcon beton vidalarıyla mekanik olarak sabitlenen RectorSeal Metacaulk Pipe Collar yangın kelepçesi, yangın anında yüksek genleşmeli intümesan şeridiyle eriyen kablo demetini çepeçevre boğarak kilitler. Döşeme üst kotundan 51 mm yükselen çelik kovan sayesinde su taşkınlarına karşı fiziksel set oluşturan ve resmi UL test raporuyla kabul süreçlerini kolaylaştıran bu sertifikalı çözüm, elektrik şaftlarınızda eksiksiz bir yangın güvenliği standardı tesis eder.
Sık Sorulan Sorular
C-AJ-3290 hangi geçiş yapan tesisat için geçerlidir?
C-AJ-3290, betonarme döşeme veya duvardaki çelik kılıf borunun içinden geçen kablo demetleri için tarif edilmiştir. Verilen üst sınır, kablo demetinin çapı için 75 mm’dir; çelik kılıf borunun çapı olarak yorumlanmamalıdır. Uygulama öncesinde kablo demetinin ve kılıf borunun yerleşimi, üreticisinin bağımsız laboratuvarda test edilmiş detayıyla karşılaştırılmalıdır.
C-AJ-3290 hangi yapı elemanında kullanılabilir?
Detay, betonarme döşeme ve duvardan geçen kablo demetleri için açıklanmıştır. Dayanak ifade şudur: “Betonarme döşeme veya duvardaki çelik kılıf borudan geçen kablo demetleri için F120 yangın dayanımlı bir geçiş detayıdır.” Bu nedenle yalnızca döşeme uygulaması olarak değerlendirilmemeli; duvar geçişi de kapsamda tutulmalıdır. Her iki uygulamada da test edilmiş detayın montaj koşulları izlenmelidir.
Bu detayda kaç mm yangın durdurucu kalınlığı belirtilmiştir?
Sağlanan teknik veride yangın durdurucu kalınlığı 114 mm olarak verilmiştir. Bu sayı, MC Yangın Durdurucu Kelepçenin gövde kalınlığı veya taşyününün her uygulamada tek başına oluşturacağı katman kalınlığı şeklinde yorumlanmamalıdır. Malzemelerin yerleşimi ve ölçünün hangi bölüme ait olduğu, C-AJ-3290 için üreticisinin bağımsız laboratuvarda test edilmiş detayından doğrulanmalıdır.
C-AJ-3290 detayında F120 dayanımı için hangi koşullar sağlanmalıdır?
F120 değeri, tarif edilen sistemin test verisidir. Uygulamanın betonarme döşeme veya duvarda yapılması, kablo demetinin çelik kılıf borudan geçmesi ve demet çapının 75 mm sınırını aşmaması gerekir. Taşyünü arka dolgu malzemesi ile MC Yangın Durdurucu Kelepçe, test edilmiş detayda tariflenen yerleşime uygun kullanılmalıdır. Yalnızca ürün adının aynı olması, farklı bir uygulamaya F120 değeri aktarmaz.
C-AJ-3290 uygulamasında en sık kaçınılması gereken hata nedir?
Önemli bir hata, 75 mm sınırını çelik kılıf borunun çapı sanmak veya kablo demetinin çapını kontrol etmemektir. Verilen açıklamada sınır kablo demetine aittir. Taşyünü arka dolgu malzemesi ve MC Yangın Durdurucu Kelepçenin yerleşimini varsayıma göre değiştirmek de test edilmiş sistemden sapmaya neden olabilir. Montaj, C-AJ-3290 detayındaki koşullarla karşılaştırılarak yapılmalıdır.
C-AJ-3290, Türkiye Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik gerekliliklerini tek başına karşılar mı?
C-AJ-3290 için verilen F120 test bilgisi, yapının yönetmeliğe uygunluğunu tek başına belirlemez. Projede ilgili döşeme veya duvarın gerekli yangın dayanımı, tesisat geçişinin konumu ve uygulamanın test edilmiş detayla uyumu birlikte değerlendirilmelidir. Bu sistem ASTM E814 ve UL 1479 standartlarına uygun olarak UL tarafından test edilmiştir. Proje uygunluğu ayrıca yetkili tasarım ve uygulama sorumlularınca doğrulanmalıdır.
C-AJ-3290 kodu ne anlama geliyor?
C-AJ-3290, bu detayın UL (Underwriters Laboratories) sistem numarasıdır. Kodun baş harfleri detayın hangi yapı elemanı ve hangi geçiş tipi için sınıflandırıldığını, rakam grubu ise o aile içindeki belirli test edilmiş sistemi gösterir. Bu detay şu kapsamda sınıflandırılmıştır — yapı elemanı: Beton veya Yığma Duvar · geçiş tipi: Grup, Kombine Geçişler. Aynı ön eke sahip diğer sistemleri katalog sayfalarındaki filtrelerden listeleyebilirsiniz.