Döşeme ve duvarlarda kablo geçişi yangın durdurucu sistemi C-AJ-3304

C-AJ-3304 detayında kullanılan temel ürün, RectorSeal tarafından sunulan Metacaulk® yuvarlak kablo geçiş cihazıdır. Ürün, betonarme döşeme veya duvardaki kablo geçişinde Metacaulk 1000 ya da Fireputty pad ile birlikte bir Yangın Durdurucu Sistem oluşturacak şekilde tarif edilmiştir. Bu nedenle cihazın görevi yalnızca kabloların geçtiği noktayı düzenlemek olarak görülmemelidir. Ürün, tarif edilen diğer Yangın Durdurucu Malzeme ve uygulama koşullarıyla birlikte değerlendirilmelidir. Detayın amacı, kablolar için bırakılan Tesisat Deliğinden yangın ve duman yayılımı riskini sınırlamaya yardımcı olmaktır.

Kaynak teknik verilerde iki cihaz seçeneği bulunur: 50 mm (2”) ve 100 mm (4”) çapındaki Tesisat Deliklerine yönelik Metacaulk® yuvarlak kablo geçiş cihazları. Uygulayıcı, sahadaki deliğe karşılık gelen seçeneği belirlemeli ve cihazı üreticinin test edilmiş detayına göre kullanmalıdır. Ürün seçeneklerinin bulunması, cihazların her boyuttaki delikte birbirinin yerine kullanılabileceği anlamına gelmez. Benzer biçimde bu detayın betonarme döşeme ve duvar için verilmiş olması, başka yapı elemanlarına ilişkin bir kullanım koşulu oluşturmaz.

Metacaulk® yuvarlak kablo geçiş cihazının seçiminde kabloların toplam kesit alanı özellikle önemlidir. C-AJ-3304 verilerine göre kablolar, cihaz kesit alanının en fazla %70’ini kaplayabilir. Bu sınır, cihazın çapı seçilirken ve kablolar yerleştirilirken kontrol edilmelidir. Kablo sayısının az görünmesi, kesit alanı koşulunun sağlandığını tek başına göstermez; farklı kesitlerdeki kablolar birlikte değerlendirilmelidir. Kaynak veriler, kabloların tek tek mm² değerlerini veya cihazın kullanılabilir iç kesitini vermediğinden belirli bir kablo adedi ya da sabit bir toplam mm² kapasitesi öne sürülemez.

Detayda cihazla birlikte kullanılabilecek Yangın Durdurucu Malzeme seçenekleri Metacaulk 1000 ve Fireputty pad olarak belirtilmiştir. Bunlar tarif edilen alternatiflerdir; her iki ürünün aynı uygulamada birlikte kullanılmasının zorunlu olduğu sonucuna varılmamalıdır. Metacaulk 1000, teknik verilerde MC1000 adıyla da yer alır. Yangın durdurucu uygulama kalınlığı 3 mm olarak verilmiştir. Malzeme seçimi ve cihaz çevresindeki uygulama, tek bir sayıdan hareketle değil, üreticinin bağımsız laboratuvarda test edilmiş C-AJ-3304 detayının bütünü esas alınarak gerçekleştirilmelidir.

Metacaulk® ürünlerinin bu detaydaki ayırt edici yönü, cihaz ve Yangın Durdurucu Malzeme seçeneklerinin belirli bir kablo geçişi düzeni içinde tanımlanmış olmasıdır. Sistem F180 Yangın Dayanımı için tarif edilir. Bu sistem ASTM E814 ve UL 1479 standartlarına uygun olarak UL tarafından test edilmiştir. Test bilgisi, ürünün her tür tesisat geçişinde veya farklı çaplarda kullanılabileceği şeklinde genişletilmemelidir. Burada verilen geçiş türü kablodur; belirtilen yapı elemanları ise betonarme döşeme ve betonarme duvardır.

Ürünlerin sahada değerlendirilmesinde önce yapı elemanı ve Tesisat Deliği kontrol edilmeli, ardından uygun Metacaulk® cihazı seçilmelidir. Kabloların toplam kesiti %70 sınırıyla karşılaştırılmalı, Metacaulk 1000 veya Fireputty pad seçeneği test edilmiş detaya göre uygulanmalı ve verilen 3 mm kalınlık dikkate alınmalıdır. Türkiye Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik açısından nihai değerlendirme de projenin gerektirdiği yangın dayanımı ve gerçek uygulama koşulları üzerinden yapılmalıdır. Böylece ürün adı, çap seçeneği ve F180 değeri birbirinden koparılmadan, tanımlı sistemin parçaları olarak ele alınır.

Bu Detay Neden Uygulanmalıdır?

• Betonarme Döşeme ve Duvarlarda Kuru Geçişle 3 Saat Yangın Güvenliği: Veri merkezleri, hastaneler ve akıllı binalarda elektrik şaftları ve sunucu odalarını ayıran beton kütlelerdeki kablo geçişleri yangın yayılımının en tehlikeli noktalarıdır. UL C-AJ-3304 sistemi; 2 inç ve 4 inç yuvarlak silindirik cihazlarla 3 saate kadar (F=3 Hr / F180) kesintisiz alev direnci sunar.

• Kalıcı Yeniden Kablo Çekme Esnekliği (Retrofit): Geleneksel harç veya mastik dolgulu geçişlerde yeni bir data veya kontrol kablosu çekmek için mevcut yangın dolgusunun kırılması ve yeniden harçlanması gerekir. Metacaulk Pass-Through Cihazı; sünger tıkacı çıkarıp yeni kabloyu geçirerek tıkacı geri takma konforu sağlar; kalıcı intümesan blokları sayesinde yangın durdurucu performansını ömür boyu korur.

• 204°C’de < 1 CFM Tescilli Duman Geçirimsizliği (L-Rating): Yangın anında zehirli gazların dikey şaftlardan katlara ve server odalarına kaçması can güvenliğini ve donanımları tehlikeye atar. Prefabrik sünger duman tıpaları ve flanş arakesiti kordonu, yüksek sıcaklıkta (204°C) 1 CFM’in altında mükemmel bir sızdırmazlık tesis eder.

• %70 Kablo Kesit Doluluk Onayı: Çoğu mastik sistemi maksimum %30–%40 kablo yoğunluğuna izin verirken, UL C-AJ-3304 detayı kesitin %70’ine kadar kablo doldurulmasını resmi olarak onaylar; şaftlarda ilave karot delikleri açma maliyetini ortadan kaldırır.

• Akredite Standart ve Proje Onayı: ANSI/UL 1479 normlarına göre test edilmiş tescilli bir detaydır. Proje müşavirleri, şartname hazırlayıcılar ve denetim kuruluşları tarafından ek bir mühendislik değerlendirmesine (EJ) gerek kalmaksızın doğrudan kabul edilir.

Uygulanmamasının Sonuçları Ne Olur?

• Tadilat Esnasında Açık Kalan Şaft Delikleri ve Yangın Atlama: Sürekli kablo çekilen şaftlarda kırılan harç veya mastik dolgular sahada çoğu zaman kapatılmadan açık bırakılır. Bu durum 3 saatlik betonarme yangın döşemesini savunmasız bırakır; yangın anında alevler katlar arasında saniyeler içinde tırmanır.

• Server Odaları ve Temiz Odalarda Basınç Kaybı ve Gaz Sızıntısı: Gazlı söndürme sistemlerine (FM-200, Novec 1230 vb.) sahip veri merkezlerinde yalıtımsız kablo delikleri oda sızdırmazlık testlerinin (door fan test) başarısız olmasına yol açar; yangın durumunda söndürücü gaz kaçarak yangın baskılanamaz.

• Mevzuat İhlali ve Ağır Hukuki Yaptırımlar: “Türkiye Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik” hükümleri gereğince döşeme ve duvarları delen tüm kablo geçişlerinin yapı elemanının yangın sınıfına (en az F120/F180) denk akredite sistemlerle kapatılması yasal zorunluluktur. Standart dışı köpük veya harç dolguları iskan ve itfaiye onaylarının reddine, yangın sigortasının feshine ve yüklenici aleyhine ağır hukuki davalara yol açar.