F-A-3019
Duvardan Kablo Geçişi İçin Yangın Durdurucu Sistem F-A-3019
Betonarme veya boşluklu prefabrik beton döşemeden geçen kablolar için F180 yangın dayanımlı sistemdir. Geçiş, taşyünü ve RECTORSEAL Metacaulk Fire Rated Putty ile yangın durdurucu cihaz içinde korunur.
Detay Bilgileri
Sistem Hakkında
F-A-3019, betonarme döşemeden geçen kabloların çevresindeki geçiş bölgesini korumak amacıyla tarif edilmiş bir yangın durdurucu sistemdir. Verilen detay bilgilerine göre sistem, betonarme veya boşluklu prefabrik beton döşemeden geçen kablolar için F180 yangın dayanımına sahiptir. Döşemedeki kablo geçişi, yangın durdurucu cihaz içinde taşyünü ve RectorSeal Metacaulk Fire Rated Putty kullanılarak korunur. Sistemin amacı, yangın sırasında kabloların çevresindeki boşluğun alev ve sıcak gazların yayılmasına elverişli bir yol hâline gelmesini önlemeye yardımcı olmaktır.
Kabloların bir döşemeden geçmesi, yapı elemanının sürekliliğini kesintiye uğratır. Telefon, enerji, koaksiyel, fiber optik ve veri kabloları için açılan tesisat deliğinin çevresi uygun biçimde korunmadığında, yangın ve dumanın diğer bölümlere ilerlemesi kolaylaşabilir. F-A-3019 bu geçiş için tanımlanmış sistem bileşenlerini bir araya getirir. Ancak bir yangın durdurucu sistemin performansı yalnızca macunun varlığına bağlı değildir; döşemenin türü, geçişin düzeni ve bileşenlerin yerleşimi birlikte değerlendirilmelidir.
Bu sistem ASTM E814 ve UL 1479 standartlarına uygun olarak UL tarafından test edilmiştir. Verilen teknik verilerde yangın dayanımı F180, yangın durdurucu malzeme kalınlığı ise 13 mm olarak belirtilir. Bu bilgiler, herhangi bir kablo düzeninin veya farklı yapı elemanının kendiliğinden aynı dayanımı sağlayacağı anlamına gelmez. Test edilmiş detayın kapsamına uygun uygulama yapılması gerekir. Özellikle kaynakta sayısal değerleri bulunmayan cihaz ölçüsü ve kablo doluluk oranı gibi sınırlar tahmin edilmemelidir.
Uygulama planlanırken öncelikle döşemenin, tarif edilen betonarme veya boşluklu prefabrik beton döşeme kapsamında olup olmadığı belirlenmelidir. Ardından geçiş yapan kabloların türü, yerleşimi ve doluluk oranı kontrol edilmelidir. Taşyünü, sistemdeki arka dolgu işlevi dikkate alınarak test edilmiş detaya uygun şekilde yerleştirilmelidir. Metacaulk Fire Rated Putty uygulamasında teknik verilerde belirtilen 13 mm kalınlık esas alınmalıdır. Taşyününün yoğunluğu, yerleştirme derinliği veya cihazın kesin ölçüsü verilen bilgiler arasında bulunmadığından, bunlar için ayrı bir değer ileri sürülmemelidir.
Montajda dikkat gerektiren noktalardan biri, kabloların çevresinde kalan boşluğun yalnızca görünür yüzeyden kapatılmış sayılmamasıdır. Yangın durdurucu cihazın ölçüsü, taşyününün konumu ve macunun uygulama kalınlığı sistemin birlikte çalışan unsurlarıdır. Kabloların sonradan eklenmesi ya da yerinin değiştirilmesi hâlinde geçişin mevcut düzeni de yeniden incelenmelidir. Böyle bir değişiklik, ilk uygulamada esas alınan kablo doluluk oranını veya yangın durdurucu malzemenin sürekliliğini etkileyebilir.
Verilen açıklama, F-A-3019 sisteminin Türkiye Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik ile uyumlu olduğunu ifade eder. Proje düzeyindeki uygunluk değerlendirmesinde ise bu ifade, uygulama koşullarından bağımsız bir kabul olarak görülmemelidir. Doğru yapı elemanının seçilmesi, geçiş yapan kabloların tarif edilen kapsamda bulunması ve bileşenlerin üreticinin bağımsız laboratuvarda test edilmiş detayına göre uygulanması gerekir. Böylece F-A-3019, betonarme döşemedeki kablo geçişlerinin yangın güvenliği tasarımında tanımlı ve denetlenebilir bir çözüm olarak ele alınabilir.
Kullanılan Ürün ve Uygulama
F-A-3019, betonarme veya boşluklu prefabrik beton döşemeden geçen kablolar için tanımlanmış F180 yangın dayanımlı bir yangın durdurucu sistemdir. Bu detayda adı verilen ürün RectorSeal Metacaulk Fire Rated Putty’dir. Yangın durdurucu cihaz içindeki kablo geçişi, taşyünü ve bu yangın durdurucu macun birlikte kullanılarak korunur. Ürünün bu sistemdeki görevi, geçiş bölgesinde tarif edilen yangın durdurucu uygulamanın bir parçası olmaktır; sistemin performansı yalnızca ürünün adına veya tek başına uygulanmasına bağlanamaz.
Metacaulk Fire Rated Putty, verilen teknik verilerde kullanılan yangın durdurucu ürün olarak belirtilmiştir. Üretici RectorSeal, marka ise Metacaulk olarak kayıtlıdır. Detayda yangın durdurucu malzeme kalınlığı 13 mm’dir. Bu ölçü, uygulamanın kontrol edilmesi gereken somut unsurlarından biridir. Bununla birlikte eldeki bilgiler, ürünün kimyasal bileşimi, ambalajı, raf ömrü veya başka yüzeylerdeki kullanım koşulları hakkında veri içermez. Bu nedenle F-A-3019 kapsamını anlatırken ürün için doğrulanmamış özellikler veya farklı uygulama alanları ileri sürülmemelidir.
Sistemin kullanım amacı, döşemeden geçen kabloların çevresinde oluşan geçiş bölgesini yangın güvenliği bakımından korumaktır. Verilen açıklamada telefon, enerji, koaksiyel, fiber optik ve veri kabloları kullanım alanları arasında yer alır. Bu kabloların tesisat deliğinden geçirilmesi sonrasında döşemenin çevresinde kalan boşluk, uygun bir yangın durdurucu düzenleme gerektirir. F-A-3019’da Metacaulk Fire Rated Putty, taşyünü ve yangın durdurucu cihazla birlikte bu düzenlemenin parçasıdır. Kablo türünün uygun olması tek başına yeterli değildir; kabloların yerleşimi ve doluluk oranı da değerlendirilmelidir.
Bu sistem ASTM E814 ve UL 1479 standartlarına uygun olarak UL tarafından test edilmiştir. F180 değeri, ürünün bütün olası kullanımları için bağımsız bir özellik olarak değil, tarif edilen F-A-3019 sisteminin yangın dayanımı olarak okunmalıdır. Aynı nedenle başka bir döşeme türü, farklı bir geçiş düzeni veya değişik malzeme yerleşimi için bu değer doğrudan aktarılmamalıdır. Uygulamanın test edilmiş detayla uyumu, yalnızca ürün seçiminin değil, bütün sistem bileşenlerinin birlikte kontrol edilmesini gerektirir.
Montaj sırasında yangın durdurucu cihazın ölçüsü, taşyününün yerleşimi, kablo doluluk oranı ve Metacaulk Fire Rated Putty’nin 13 mm olarak belirtilen uygulama kalınlığı dikkate alınmalıdır. Elde bulunan veriler cihazın kesin boyutunu, taşyününün yoğunluğunu veya izin verilen kablo doluluk oranının sayısal değerini vermez. Bu eksik değerler uygulama kolaylığı adına tahmin edilmemeli; üreticinin bağımsız laboratuvarda test edilmiş detayından doğrulanmalıdır. Özellikle kablo ekleme veya değiştirme işlemleri sonrasında geçişin ilk tarif edilen koşulları koruyup korumadığı yeniden incelenmelidir.
Yangın durdurucu ürün seçimi, yapı elemanına ve geçiş yapan tesisata göre yapılmalıdır. F-A-3019 için verilen kapsam betonarme veya boşluklu prefabrik beton döşemedeki kablo geçişidir. RectorSeal Metacaulk Fire Rated Putty bu kapsamda, belirtilen diğer bileşenlerle birlikte değerlendirilir. Detay açıklamasında sistemin Türkiye Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik ile uyumlu olduğu ifade edilmektedir; belirli bir projede uygunluk değerlendirmesi yapılırken de test edilmiş sistem koşullarına bağlı kalınmalıdır. Doğru ürünün doğru kalınlıkta uygulanması, taşyününün yerleşimi ve geçiş düzeninin korunması, bu detayın amacına uygun kullanımının temelidir.
Döşeme ve Perde Duvar Kablo Geçişlerinde 3 Saat (F180) Yangın Güvenliği: UL F-A-3019 İki Parçalı Kovan Çözümleri
Hastaneler, veri merkezleri, modern endüstriyel tesisler, metro istasyonları ve yüksek katlı binalarda ana elektrik dağıtımı; betonarme döşeme ve perdeleri delen 750 kcmil ağır güç kabloları, çok iletkenli kontrol kabloları ve fiber optik iletişim hatları üzerinden sevk edilir. Tesisatı çekilmiş aktif hatlarda yangın yalıtımı yapmak veya sonradan kablo geçirmek, standart boru kovanların kablo üstüne takılamaması sebebiyle şantiyelerde büyük bir mühendislik zorluğuna dönüşür. Kabloları kesmeden monte edilebilen, harç ve kalıp işçiliğini ortadan kaldıran ve 3 saate kadar tam yangın bariyeri oluşturan akredite mekanik sistemler modern şantiyelerin birincil tercihidir.
Denge Yapı güvencesiyle sunulan UL F-A-3019 sistem detayı, betonarme döşeme ve boşluklu prefabrik döşemelerden geçen kablo demetlerinde 3 saate kadar tam yangın dayanımı (F=3 Hr / F180) sağlar. Kabloların etrafına iki parça halinde kolayca kilitlenen dişli çelik gövdeli Split Sleeve cihazı; içerisine sıkıştırılan 76 mm mineral taşyünü ve kovan ağzına uygulanan 13 mm RectorSeal Metacaulk Fire Rated Putty (Yangın Durdurucu Macun) katmanıyla yangın ve zehirli duman geçişini eksiksiz mühürler. Macunun kurumayan yapısı sayesinde ilerleyen yıllarda tadilat ve kablo ekleme işlemlerini kırmadan çözmenize fırsat veren bu sertifikalı çözüm, kritik elektrik altyapılarınızda tavizsiz bir güvenlik standardı kurar.
Detay İçeriği Ürünler & Alternatifleri
Duvardan Geçen Kablo İçin Yangın Durdurucu F180 — Teknik Bileşenler
1) Duvar
En az 115 mm (4½”) kalınlığında, 1600–2400 kg/m³ yoğunluklu hafif veya normal ağırlıklı betonarme duvar. Dduvar, alternatif olarak en az 150 mm (6”) kalınlığındaki boşluklu prefabrik beton duvar elemanlarıyla oluşturulabilir. Tesisat deliğinin en büyük çapı 115 mm (4½”) olacaktır. Uygun duvar elemanları için tuğla da kullanılabilir.
2) Kablo
Tesisat deliği içindeki kabloların toplam kesit alanı, tesisat deliğinin toplam kesit alanının en az %8’i ve en fazla %48’i olacaktır. Kablolar, döşemenin her iki tarafında rijit biçimde desteklenecektir. Aşağıdaki kablo tür ve ölçülerinin herhangi bir birleşimi kullanılabilir:
2A) Telefon Kablosu
En fazla J-Y(St)Y 200x2x0,5 mm (veya daha küçük) bakır iletkenli PVC izoleli, PVC kılıflı telefon kablosu.
2B) Enerji Kablosu
En fazla N2XY 1x400 mm² bakır iletkenli XLPE izoleli, PVC kılıflı enerji kablosu.
2C) Servis Girişi Kablosu
En fazla 3x95 mm² (veya daha küçük) bakır veya alüminyum iletkenli servis girişi (kolon) kablosu.
2D) Tesisat Kablosu
En fazla NYM 3x10 mm² (veya daha küçük) bakır iletkenli PVC izoleli, PVC kılıflı tesisat kablosu.
2E) Çok Damarlı Enerji ve Kontrol Kablosu
En fazla N2XY 7x70 mm² (veya daha küçük) XLPE izoleli, PVC kılıflı enerji kablosu.
2F) Koaksiyel Kablo
En fazla RG tipi koaksiyel anten kablosu.
2G) Fiber Optik Kablo
En fazla 62,5/48 mikron fiber optik kablo.
2H) Veri Kablosu
En fazla U/UTP Cat5e 4x2x0,5 mm (veya daha küçük) bakır iletkenli veri (data) kablosu.
3) Yangın Durdurucu Sistem
Yangın Durdurucu Sistem aşağıdaki bileşenlerden oluşacaktır:
3A) Yangın Durdurucu Cihaz
Tesisat deliğinin çapına uygun ölçüde, parçalı somunlar ve parçalı rondelalar içeren dişli çelik yarımlardan oluşan cihaz, beraberindeki montaj talimatlarına göre kabloların çevresine monte edilecektir. Cihazın nominal ölçüleri 25 mm (1”), 50 mm (2”) ve 100 mm (4”) olacaktır. Bu ölçüler için döşemedeki tesisat deliğinin en büyük çapları sırasıyla 30 mm (1¼”), 60 mm (2 7/16”) ve 115 mm (4½”) olacaktır. UNIQUE FIRE STOP PRODUCTS INC — Split Sleeve.
3B) Arka Dolgu Malzemesi
En az 65 kg/m³ yoğunluklu taşyünü levha izolasyonu, cihazı en az 75 mm (3”) derinliğe kadar dolduracak şekilde sıkıştırılarak ve sıkıca yerleştirilecektir. Bu derinliğin en az 50 mm (2”) bölümü döşeme kalınlığının sınırları içinde bulunacaktır. Arka dolgu malzemesinin üst yüzeyi, Yangın Durdurucu Malzemeye (Madde 3C) yer açmak için cihazın üst kenarından gerekli miktarda aşağıda bırakılacaktır.
3C) Yangın Durdurucu Malzeme — Macun
Boşluk içerisine, çelik kılıf borunun üst kenarıyla aynı hizada olacak şekilde en az 13 mm (½”) kalınlığında yangın durdurucu macun uygulanacaktır. Kullanılabilecek ürünler: HILTI CONSTRUCTION CHEMICALS, DIV OF HILTI INC — CP 618 Firestop Putty Stick; RECTORSEAL — Metacaulk Fire Rated Putty; veya SPECIFIED TECHNOLOGIES INC — SpecSeal Putty.
Detay Açıklaması
F-A-3019 yangın durdurucu sistemi, özellikle betonarme döşemelerden geçen kablo geçişlerini korumak için idealdir. Uygulama alanları arasında telefon, enerji, koaksiyel, fiber optik ve veri kabloları yer almaktadır. Yangın durdurucu sistemin kullanımı, yangın güvenliği açısından büyük bir öneme sahiptir. Yangın anında, eğer bu sistem uygulanmazsa, kabloların etrafındaki boşluklar yangının yayılmasına zemin hazırlar. Bu nedenle, sistemin montajı esnasında dikkat edilmesi gereken en önemli noktalar arasında kablo doluluk oranı, cihaz ölçüsü, taşyünü yerleşimi ve macun kalınlığı yer almaktadır. F-A-3019, Türkiye Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik (BYKYHY) ile tamamen uyumlu bir sistemdir.
Bu Detay Neden Uygulanmalıdır?
-
Betonarme Duvar ve Döşemelerde 3 Saat (F180) Yangın Güvenliği: Ana trafo merkezleri, UPS odaları ve kablo şaftlarını çevreleyen betonarme kompartıman sınırlarında 750 kcmil ağır besleme ve telefon kablolarının oluşturduğu dikey/yatay riskleri 3 saat boyunca (F=3 Hr / F180) tamamen izole eder.
-
Mevcut Kabloları Sökmeden Montaj (İki Parçalı Split Sleeve): Tesisatı önceden çekilmiş hatlarda boru tipi kovan geçirmek imkansızdır. İki yarım parçadan oluşan dişli çelik kovan tasarımı, çalışan canlı kabloları kesmeden veya yerinden oynatmadan sonradan kablo demetinin üzerine monte edilebilir.
-
Kürlenmeyen Macun ile Kesintisiz Revizyon Kolaylığı: RectorSeal Metacaulk Fire Rated Putty, sertleşmeyen kalıcı elastik yapısı sayesinde işletme döneminde yeni kablo eklenmesine veya çıkarılmasına imkan tanır. Harç kırma maliyetini sıfırlarken sistem bütünlüğünü muhafaza eder.
-
Prefabrik Boşluklu Döşeme (Hollow-Core) Uyumu: Masif betonarmenin yanında 152 mm öngermeli boşluklu döşemeleri de kapsayarak endüstriyel ve prefabrik projelerde müşavir onay süreçlerini hızlandırır.
-
Akredite Standart Güvencesi: ANSI/UL 1479 ve CAN/ULC S115 standartlarına göre tescillenmiş resmi bir UL detayıdır. Proje denetimlerinde ek mühendislik yargısı (EJ) gerektirmeden onaylanır.
Uygulanmamasının Sonuçları Ne Olur?
-
Yangın Bacası Etkisi ve Katlar Arası Yangın Atlama: Yalıtımsız veya standart dışı kapatılmış kovanlardan geçen kablo kılıfları yangın anında erir. Açılan 114 mm’lik delik dikey şaftlarda yüksek çekişli bir yangın bacası oluşturarak alevlerin dakikalar içinde tüm katlara sıçramasına yol açar; 3 saatlik kompartıman tamamen düşer.
-
Toksik Gaz ve Korozif Asit Dumanı Yayılımı: Yanan XLPE ve PVC kablolardan çıkan klor gazı, karbonmonoksit ve hidroklorik asit dumanı, kontrolsüz deliklerden temiz odalara dolarak can güvenliğini tehlikeye atar ve şalt panolarını korozyonla kullanılamaz hale getirir.
-
Mevzuat İhlali ve Cezai Yaptırımlar: “Türkiye Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik” gereğince yangın zonlarını delen tüm tesisat geçişlerinin yapı elemanının yangın sınıfına (en az F120/F180) denk sistemlerle kapatılması zorunludur. Uygunsuz poliüretan köpük veya harç dolguları itfaiye onaylarının durdurulmasına, bina sigorta teminatının feshine ve hukuki sorumluluklara neden olur.
Sık Sorulan Sorular
F-A-3019 hangi yapı elemanında kullanılabilir?
F-A-3019, betonarme veya boşluklu prefabrik beton döşemeden geçen kablolar için tarif edilmiştir. Verilen kısa özette kullanım alanı açıkça şöyle belirtilir: “Betonarme veya boşluklu prefabrik beton döşemeden geçen kablolar için F180 yangın dayanımlı sistemdir.” Bu nedenle detay, belirtilen döşeme ve kablo geçişi koşulları esas alınarak değerlendirilmelidir; başka yapı elemanlarına doğrudan uygulanabilir olduğu varsayılmamalıdır.
Bu detayda kaç mm Metacaulk Fire Rated Putty uygulanmalıdır?
Verilen teknik verilerde yangın durdurucu malzeme kalınlığı 13 mm olarak belirtilmiştir. Kullanılan ürün, RectorSeal markasının Metacaulk Fire Rated Putty adlı yangın durdurucu macunudur. Uygulamada yalnızca bu kalınlığa odaklanmak yeterli değildir: taşyününün yerleşimi, cihazın ölçüsü ve kablo doluluk oranı da sistemin tarifine uygun olmalıdır. Bu unsurların sayısal sınırları verilen bilgilerde yer almamaktadır.
F180 dayanımı için hangi koşullar sağlanmalıdır?
F180 yangın dayanımı, F-A-3019 sisteminin tarif edilen betonarme veya boşluklu prefabrik beton döşemedeki kablo geçişine ilişkindir. Uygulamada kablo doluluk oranı, yangın durdurucu cihazın ölçüsü, taşyünü yerleşimi ve 13 mm olarak belirtilen macun kalınlığı dikkate alınmalıdır. Bu koşulların kesin uygulama sınırları için üreticinin bağımsız laboratuvarda test edilmiş detayındaki tarif esas alınmalı; eksik ölçüler tahmin edilmemelidir.
F-A-3019 hangi kablo türlerinin geçişi için tarif edilmiştir?
Detay açıklamasında telefon, enerji, koaksiyel, fiber optik ve veri kabloları kullanım alanları arasında sayılmıştır. Sistem, bu kabloların betonarme döşemeden geçişinde oluşan boşluğun yangın durdurucu cihaz, taşyünü ve Metacaulk Fire Rated Putty ile korunmasına yöneliktir. Verilen bilgilerde kablo kesitleri veya izin verilen doluluk oranı için sayısal bir sınır bulunmadığından uygulamada bu değerler varsayılmamalıdır.
F-A-3019 hangi standartlara göre ve hangi laboratuvar tarafından test edilmiştir?
Bu sistem ASTM E814 ve UL 1479 standartlarına uygun olarak UL tarafından test edilmiştir. Teknik verilerde test laboratuvarı Underwriters Laboratories olarak belirtilir. Test bilgisi, F-A-3019 için tarif edilen döşeme, kablo geçişi ve yangın durdurucu uygulama koşullarıyla birlikte değerlendirilmelidir. Tek başına ürün adından veya F180 değerinden hareketle farklı bir uygulamanın aynı performansı sağlayacağı sonucuna varılmamalıdır.
F-A-3019 Türkiye Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik’e uygun mudur?
Verilen detay açıklaması, F-A-3019 sisteminin Türkiye Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik ile uyumlu olduğunu belirtir. Bununla birlikte bir projedeki uygunluk, sistemin tarif edilen döşeme ve kablo geçişinde, test edilmiş uygulama koşullarına göre kurulmasına bağlı olarak değerlendirilmelidir. Kablo doluluk oranı, cihaz ölçüsü, taşyünü yerleşimi ve 13 mm macun kalınlığı uygulama sırasında göz ardı edilmemelidir.
F-A-3019 kodu ne anlama geliyor?
F-A-3019, bu detayın UL (Underwriters Laboratories) sistem numarasıdır. Kodun baş harfleri detayın hangi yapı elemanı ve hangi geçiş tipi için sınıflandırıldığını, rakam grubu ise o aile içindeki belirli test edilmiş sistemi gösterir. Bu detay şu kapsamda sınıflandırılmıştır — yapı elemanı: Beton veya Yığma Duvar · geçiş tipi: Grup, Kombine Geçişler. Aynı ön eke sahip diğer sistemleri katalog sayfalarındaki filtrelerden listeleyebilirsiniz.