Alçıpan Duvardan Geçen 75 mm Polipropilen Boru F120 MC150+ / 350i Yangın Durdurucu Detayı W-L-2563
W-L-2563 yangın durdurucu detayı; konstrüksiyonlu alçıpan duvardan geçen 75 mm (3”) polipropilen (PP) boru için tasarlanmış, Metacaulk markalı çözümlerle F120 yangın dayanımı hedefini karşılayan bir uygulama tarifidir. Bu sistem ASTM E814 ve UL 1479 standartlarına uygun olarak UL tarafından test edilmiştir. Test edilmiş bir detayın sahada doğru ve eksiksiz uygulanması, yangın ve dumanın kompartımanlar arasında hızla yayılmasını engelleyerek can ve mal güvenliğini ciddi ölçüde artırır.
Detayın temel yaklaşımı; yanıcı boru geçişi çevresinde tesisat deliğinin uygun şekilde hazırlanması, seçilen Metacaulk bileşenlerinin üretici talimatlarına uygun biçimde tatbik edilmesi ve sürekli, boşluksuz bir sızdırmazlığın sağlanmasıdır. W-L-2563 kapsamında yangın durdurucu malzeme kalınlığı 13 mm olarak tariflenmiştir. Bu kalınlık, yangın anında sıcaklık etkisiyle devreye giren intumesan (şişen) yapıların boşluğu etkin biçimde kapatması ve alev-duman geçişini sınırlandırması açısından kritik öneme sahiptir.
Uygulamada, konstrüksiyonlu alçıpan duvarın imalat kalitesi F120 hedefiyle uyumlu olmalı ve duvar; üreticisinin test edilmiş detayındaki tariflenen şekilde ve uygun malzemelerle monte edilmelidir. Boru yüzeyi temiz, kuru ve yağdan arındırılmış olmalı; yangın durdurucu malzeme boru ve duvar yüzeylerine tam aderans sağlayacak biçimde 13 mm derinlikte sürekli uygulanmalıdır. Seçilecek Metacaulk ürün kombinasyonu (örneğin MC150+, 350i, FS serileri ile gerektiğinde MC Yangın Durdurucu Kelepçe veya MC Yangın Durdurucu Sargı kullanımı) proje gereksinimleri ve üreticinin test edilmiş detayında verilen seçeneklere göre belirlenmelidir.
Hastaneler, okullar, alışveriş merkezleri ve yoğun insan sirkülasyonu olan diğer yapılar için bu tür yangın durdurucu çözümler hayati öneme sahiptir. Türkiye Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik; yangının bir yangın kompartımanından diğerine geçişini önlemek amacıyla, duvar ve döşemelerdeki geçen tesisatların uygun yangın durdurucu sistemlerle korunmasını zorunlu kılar. W-L-2563 detayı, bu yönetmelik gereklilikleriyle uyumlu bir uygulama yaklaşımı sunar ve uluslararası standartlarda test edilmiş olması sayesinde tasarım ve uygulama ekiplerine güvenilir bir referans sağlar.
Bu Detay Neden Uygulanmalıdır?
-
Yangın Kompartıman Bütünlüğünün Korunması: Hafif bölme duvarlar yangına dayanıklı Tip X alçıpan levhalarla 120 dakikalık yangın sınırını korurken, duvardan geçen 75 mm polipropilen mekanik borular sistemin en kritik zafiyet noktasını teşkil eder. Bu detay, hafif karkaslı alçıpan duvarın sunduğu F120 pasif yangın dayanımını PP boru geçişlerinde de kesintisiz sürdürür.
-
Mekanik Kelepçe ile Yüksek Eriyik Sıkıştırma Basıncı: Hafif bölme alçıpan duvarlarda, intumesan sargının genleşmesini sınırlandıracak masif beton yuva bulunmadığından fabrikasyon çelik gövdeli Metacaulk Pipe Collar (Kelepçe) kullanılması zorunludur. Çelik gövde genleşmeyi merkeze yönlendirerek hızla yumuşayan 75 mm polipropilen boruyu boğar ve açıklığı yoğun bir kömür tıkacıyla mühürler.
-
Akredite Standart Uyumu: ASTM E814 ve UL 1479 standartlarına göre hafif duvar (W-L serisi) sınıfında test edilip belgelenmiş UL tescilli bir sistem olduğundan, müşavirlik, idare ve yangın denetim onay süreçlerini eksiksiz karşılar.
Uygulanmamasının Sonuçları Ne Olur?
-
Yatay Yangın ve Toksik Gaz Yayılımı: Yangın anında oluşan yüksek sıcaklık sebebiyle 75 mm çapındaki polipropilen boru hızla alev alıp erir ve alçıpan duvarda açık bir baca etkisi meydana getirir. Duvarın her iki yüzündeki alçıpan yüzeyine monte edilen intumesan Metacaulk Pipe Collar (3A) veya sızdırmazlığı tamamlayan Metacaulk 1000 mastik dolgusu (3B) eksik ya da hatalı yapıldığında bu geniş açıklık mühürlenemez; alevler, akkor damlamalar ve zehirli duman komşu yangın kompartımanına saniyeler içinde sirayet ederek can ve mal güvenliğini doğrudan tehdit eder.
-
Mevzuat İhlali ve Hukuki Yaptırımlar: Yangın durdurucu yalıtımı yapılmamış veya standart dışı yöntemlerle kapatılmış alçıpan duvar geçişleri, Türkiye Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik hükümlerine doğrudan aykırılık teşkil eder. Yapı denetim ve itfaiye kontrollerinde majör teknik uygunsuzluk oluşturarak iskan ve ruhsat süreçlerinde gecikmelere ve yasal sorumluluklara yol açar.
Doğru ürün seçimi kadar, doğru uygulama da kritiktir. Malzeme kalınlığının 13 mm’den eksik uygulanması, boşlukların tam doldurulmaması veya yüzey hazırlığının ihmal edilmesi gibi hatalar, performansı zayıflatabilir. Bu nedenle, her bir bileşen üretici talimatlarına göre uygulanmalı; sertleşme/kür sürelerine dikkat edilmeli ve geçiş çevresi temiz bir sonlandırma ile tamamlanmalıdır. W-L-2563, doğru ürün kombinasyonu ve nitelikli uygulamayla, PP boru geçişlerinde F120 yangın dayanımı hedefini güvenle karşılayan, sürdürülebilir ve belgelendirilmiş bir çözümdür.
Detay No: W-L-2563
Detay Tipi: Şaft Geçişi
Yangın Durdurucu Kalınlık: 13 mm.
Detay Nevii: Metacaulk çözümleri ile PP, PP-RCT ve CPVC yanıcı boru geçişleri için konstrüksiyonlu alçıpan duvarlarda yangın durdurucu sistem. Bu sistem ASTM E814 ve UL 1479
Geçilen Yapı Elemanı: Duvar
Yapı Elemanı Tipi: Alçıpan Duvar
Onay Tarihi: 06/12/2023
Üretici: RectorSeal
Marka: Metacaulk
Test Laboratuarı : (UL) Underwriters Laboratories
Geçen Tesisat: Yanıcı Boru, Konduit
Boru Malzemesi: Yanıcı Boru
Geçen Boru / Çapı: CPVC Boru 75 mm / Polipropilen Boru 75 mm
Yangın Dayanımı: 120 Dakika
Metacaulk çözümleri ile PP, PP-RCT ve CPVC yanıcı boru geçişleri için konstrüksiyonlu alçıpan duvarlarda yangın durdurucu sistem. Bu sistem ASTM E814 ve UL 1479
Bu detayda kullanılan yangın durdurucu ürün ailesi, RectorSeal tarafından üretilen Metacaulk markalı çözümlerdir. Metacaulk; yanıcı boru geçişlerinde güvenilir performans sunmak üzere tasarlanmış intumesan (ısı ile genleşen) yapıda mastikler, macunlar, sargılar ve kelepçelerden oluşan geniş bir portföye sahiptir. W-L-2563 detayı kapsamında; PP, PP-RCT ve CPVC gibi yanıcı boru türleri için farklı pozisyon ve detay gerekliliklerinde Metacaulk MC150+, 350i, 1000, 1100, 1200, FS900, FS1900, FS4000 ile MC Yangın Durdurucu Kelepçe ve MC Yangın Durdurucu Sargı gibi bileşenler alternatif olarak değerlendirilebilir.
Metacaulk 350i gibi intumesan yangın durdurucu mastikler, yangın anında şişerek yanıcı borunun yumuşamasıyla oluşabilecek açıklıkları kapatır ve alev-duman geçişini sınırlar. MC150+ benzeri ürünler ise farklı yüzeylerde yüksek aderans, esneklik ve süreklilik sağlayarak uygulama sahasında pratiklik sunar. MC Yangın Durdurucu Kelepçe ve MC Yangın Durdurucu Sargı, özellikle belirli boru çaplarında hızlı, kontrollü ve tekrarlanabilir uygulama imkânı tanıyan çözümlerdir. Doğru seçildiğinde, bu ürünler hem montaj hızını artırır hem de performansın standartlara uygun şekilde elde edilmesine yardımcı olur.
W-L-2563 detayında yangın durdurucu malzeme kalınlığı 13 mm olarak tariflenmiştir. Bu değer; Metacaulk mastik veya eşleniği bir ürünün, boru ile tesisat deliği yüzeyleri arasında yeterli derinlikte ve süreklilikte uygulanmasını gerektirir. Uygulama öncesinde, yüzeylerin toz, yağ ve gevşek parçacıklardan arındırılması; boşluğun düzenli ve ölçülü bir şekilde doldurulması; sonrasında ise yüzeylerin düzgün bir bitişle tamamlanması esastır. Seçilen ürünün kür süreleri ve uygulama sıcaklık aralığı gibi teknik gereklilikler mutlaka üretici talimatlarına göre yönetilmelidir.
Metacaulk ürün ailesinin önemli bir avantajı, farklı alt tabakalara ve boru malzemelerine uyumlu çözümler sunmasıdır. Konstrüksiyonlu alçıpan duvar sistemlerinde; derzler, profil birleşimleri ve geçiş bölgeleri gibi farklı detay noktalarında doğru ürün kombinasyonunu seçmek, sahadaki değişkenliklere rağmen standardize bir performans elde etmeyi mümkün kılar. Özellikle yoğun kullanım alanlarına sahip hastane, okul ve alışveriş merkezlerinde; bakım kolaylığı, tekrar erişilebilirlik ve hızlı onarım imkânı sağlayan çözümler, operasyonel süreklilik açısından büyük önem taşır.
Bu sistem ASTM E814 ve UL 1479 standartlarına uygun olarak UL tarafından test edilmiştir. Bu ifade; ürünlerin tekil olarak değil, bir sistem olarak birlikte değerlendirildiğini ve test koşullarında elde edilen performansın sahada tekrarlanabilmesi için aynı uygulama disiplininin izlenmesi gerektiğini vurgular. Sonuç olarak, Metacaulk markalı yangın durdurucu mastikler, kelepçeler ve sargılar; doğru detay tasarımı, 13 mm yangın durdurucu malzeme kalınlığına riayet ve üretici talimatlarına tam uyum ile W-L-2563 kapsamında 75 mm (3”) PP boru geçişlerinde güvenilir, sürdürülebilir ve yönetmeliklerle uyumlu bir çözüm sağlar.
Alçıpan Duvar 75 mm Polipropilen Boru Yangın Durdurucu — Teknik Bileşenler
1) Duvar
F60 veya F120 yangın dayanımlı konstrüksiyonlu alçıpan duvar; üreticisinin test edilmiş detayındaki tariflenen şekilde ve uygun malzemelerle monte edilmelidir. Yangın Durdurucu Sistemin Yangın Dayanımı monte edildiği duvarın yangın dayanımı ile aynıdır.
1A) Dikmeler
Duvar taşıyıcı karkası en az 89 mm genişliğinde çelik kanal dikmelerden oluşturulacak ve eksenler arası en fazla 610 mm olacak şekilde yerleştirilecektir.
1B) Alçıpan
Kalınlık, tip, katman sayısı ve bağlantı elemanları; üreticisinin test edilmiş detayındaki tariflenen şekilde olacaktır. Duvar Tesisat Deliği, yanıcı borunun dış çapından en fazla 16 mm büyük olabilir. Tesisat Deliği azami çapı 100 mm olacaktır.
2) Boru
Kapalı (proses veya besleme) ya da havalıklı (drenaj, atık veya havalık) tesisatlarda kullanılmak üzere bir adet anma çapı 3 inç (75 mm) veya daha küçük yanıcı boru. Boru, yangın durdurucu sistem içinde konsantrik veya eksantrik yerleştirilebilir. Tesisat Deliği Boşluğu, boru dış yüzeyi ile delik çevresi arasında min 0 mm (noktasal temas) ile maks 13 mm olacaktır. Boru, duvarın her iki tarafında rijit olarak desteklenecektir. Aşağıdaki yanıcı boru tipleri ve boyutları kullanılabilir:
2A) Polipropilen (PP) Boru
Anma çapı 2 inç (50 mm) veya daha küçük Aquatherm Greenpipe SDR 7.4 Faser takviyeli PP boru; kapalı (proses veya besleme) ya da havalıklı (drenaj, atık veya havalık) sistemlerde.
2B) Polipropilen (PP-RCT) Boru
Anma çapı 2 inç (50 mm) veya daha küçük Niron CoolPro veya Niron Clima SDR 7.4 PP-RCT boru; kapalı (proses veya besleme) ya da havalıklı (drenaj, atık veya havalık) sistemlerde.
Anma çapı 2 inç (50 mm) veya daha küçük Aquatherm Greenpipe SDR 7.4 Faser takviyeli PP boru; kapalı (proses veya besleme) ya da havalıklı (drenaj, atık veya havalık) sistemlerde.
2C) Polipropilen (PP) Boru
Anma çapı 3 inç (75 mm) veya daha küçük Aquatherm Greenpipe SDR 11 PP boru; kapalı (proses veya besleme) ya da havalıklı (drenaj, atık veya havalık) sistemlerde.
2D) Polipropilen (PP-RCT) Boru
Anma çapı 3 inç (75 mm) veya daha küçük Niron CoolPro veya Niron Nero SDR 11 PP-RCT boru; kapalı (proses veya besleme) ya da havalıklı (drenaj, atık veya havalık) sistemlerde.
2E) Polipropilen (PP) Boru
Anma çapı 3 inç (75 mm) veya daha küçük Aquatherm Climatherm SDR 11 Faser takviyeli PP boru; kapalı (proses veya besleme) ya da havalıklı (drenaj, atık veya havalık) sistemlerde.
2F) Polipropilen (PP-RCT) Boru
Anma çapı 3 inç (75 mm) veya daha küçük Niron Clima SDR 11 PP-RCT boru; kapalı (proses veya besleme) ya da havalıklı (drenaj, atık veya havalık) sistemlerde.
2G) Klorlu Polivinil Klorür (CPVC) Boru
Anma çapı 3 inç (75 mm) veya daha küçük ADR 13.5 CPVC boru; kapalı (proses veya besleme) sistemlerde.
3) Yangın Durdurucu Sistem
Yangın durdurucu sistem aşağıdaki bileşenlerden oluşur. Bu sistem ASTM E814 ve UL 1479 standartlarına uygun olarak UL (UnderWriters Lab.) tarafından test edilmiştir.
3A) Yangın Durdurucu Malzeme - Mastik
Duvarın her iki yüzeyinde, Boşluk içerisine en az 13 mm kalınlığında Yangın Durdurucu Mastik uygulanır ve yüzeyle sıfırda bitirilir. Boru ile delik kenarı arasındaki Tesisat Deliği Boşluğu 6 mm’den az ise boşluğa mastik uygulanması opsiyoneldir. RECTORSEAL — Tip MC150+, 350i, 1000, 1100, 1200, FS900+, FS1900, FS4000.
3B) Yangın Durdurucu Kelepçe
İntumesan malzeme astarlı Galvanizli Çelik Zırhlı Yangın Durdurucu Kelepçe, geçen tesisatın anma çapına uygun boyutta seçilir. Kelepçe, duvarın her iki tarafında boru çevresine, montaj talimatlarına uygun şekilde uygulanır. Ankraj kulakları, 5 mm çaplı Çelik Dubeller ile duvar yüzeyine sabitlenir. RECTORSEAL — MC Yangın Durdurucu Kelepçe (Metacaulk Pipe Collar), Biostop Yangın Durdurucu Kelepçe, Flamesafe Yangın Durdurucu Kelepçe.
3C) Yangın Durdurucu Malzeme - Sargı
(Alternatif) — Madde 3B’ye alternatif olarak, anma çapı azami 2 inç (50 mm) borularda, duvarın her iki tarafında boru çevresine 6 mm kalınlıkta ve 25 mm genişlikte tek kat İntumesan sargı, ek yeri bindirmesiz (uç uca) ve duvar yüzeyiyle sıfırda olacak şekilde uygulanır. Geçici olarak bant veya bağ teli ile sabitlenir. RECTORSEAL — MC Yangın Durdurucu Sargı (Metacaulk Wrap Strip), Biostop Yangın Durdurucu Sargı, Flamesafe Yangın Durdurucu Sargı.
3D) Çelik Kelepçe
(Sargı ile birlikte) — Madde 3C kullanıldığında, sargıyı kısıtlamak için dolgu malzemesi üreticisinden temin edilen, en az 0,41 mm kalınlığında galvanizli çelikten imal kelepçe uygulanır. Kelepçe 25 mm derinlikte olacak, duvara bağlantı için 25 mm genişliğinde ve 38 mm uzunluğunda ankraj kulaklarına sahip olacaktır. Ayrıca, ankraj kulaklarının karşısında 13 mm genişliğinde ve 19 mm uzunluğunda tutucu sekmeler bulunacaktır. Kelepçe sargı üzerine en az 25 mm bindirme yapacak şekilde sarılır. Tutucu sekmeler, boruya doğru 90° katlanarak boşluğu ve sargıyı yerinde tutar. Kelepçe, üç ankraj kulağından Tip G laminasyon vidaları veya 5 mm çaplı çelik boşluklu duvar dubelleri ve 6 × 16 mm çelik pullarla duvara sabitlenir.
Sık Sorulan Sorular
W-L-2563 hangi boru cins ve çaplarında geçerlidir?
W-L-2563 detayı, konstrüksiyonlu alçıpan duvardan geçen 75 mm (3”) polipropilen (PP) boru için test edilmiştir. Metacaulk çözümleri PP, PP-RCT ve CPVC gibi yanıcı boru türlerinde de kullanılabilse de, bu spesifik detay W-L-2563 kapsamında 75 mm (3”) PP boru geçişini tarif eder. Uygulamada üreticinin test edilmiş detayındaki koşullar aynen sağlanmalıdır.
Bu detayda yangın durdurucu malzeme kalınlığı kaç mm olmalıdır?
Bu detayda yangın durdurucu malzeme kalınlığı 13 mm olarak uygulanmalıdır. Uygulama, üreticinin test edilmiş detayında tariflenen derinlik, yüzey hazırlığı ve kür sürelerine uygun yapılmalı; malzeme kesintisiz ve boşluksuz şekilde boru ile tesisat deliği yüzeylerine yapışmalıdır. Kalınlıktaki sapmalar F120 hedefinin sağlanmasını riske atar.
F120 dayanımı için hangi koşullar sağlanmalıdır?
F120 için; konstrüksiyonlu alçıpan duvar, üreticisinin test edilmiş detayındaki tariflenen şekilde imal edilmeli, 75 mm (3”) PP boru geçişinde yangın durdurucu malzeme 13 mm kalınlıkta uygulanmalı ve seçilen Metacaulk ürünleri üretici talimatlarına göre kullanılmalıdır. Bu sistem ASTM E814 ve UL 1479 standartlarına uygun olarak UL tarafından test edilmiştir; aynı koşullar sahada sağlanmalıdır.
Bu detay hangi yapı elemanında kullanılabilir?
W-L-2563, konstrüksiyonlu alçıpan duvarda 75 mm (3”) PP boru geçişleri için tasarlanmıştır. Duvar, test edilmiş detayda belirtilen kriterlere uygun malzeme ve montajla oluşturulmalı; geçiş bölgesinde yangın durdurucu uygulaması süreksizliğe izin vermeyecek şekilde tamamlanmalıdır. Duvarın yangın dayanımı ile sistemin yangın dayanımı birbiriyle uyumlu olmalıdır.
Bu detayda hangi Metacaulk ürünleri kullanılabilir?
Detay, proje ve pozisyon gereksinimlerine göre Metacaulk MC150+, 350i, 1000, 1100, 1200, FS900, FS1900, FS4000 ile MC Yangın Durdurucu Kelepçe ve MC Yangın Durdurucu Sargı seçeneklerinin kullanımına imkân tanır. Nihai seçim, üreticinin test edilmiş detayındaki ürün kombinasyonlarına ve uygulama talimatlarına göre yapılmalıdır.
Bu detay Türkiye Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik’e uygun mudur?
Evet. Sistem, pasif yangın güvenliği esaslarına uygun bir çözüm sunar ve ASTM E814 ile UL 1479 kapsamında UL tarafından test edilmiştir. Projede F120 hedefi, 13 mm yangın durdurucu malzeme kalınlığı ve üreticinin test edilmiş detayına tam uyum sağlandığında, Yönetmelik’in duvar elemanlarında geçen yanıcı borulara ilişkin performans beklentileri karşılanır.
Alçıpan Duvardan Geçen 75 mm Polipropilen Boru F120 MC150+ / 350i Yangın Durdurucu Detayı W-L-2563
Yangın durdurucu sistem, özellikle hastane, okul ve alışveriş merkezi gibi yüksek yoğunluklu yapıların yangın güvenliğini sağlamak için idealdir. Sistemde kullanılan Metacaulk ürünleri, yanıcı boru geçişlerinin güvenli bir şekilde yönetilmesini sağlar. Bu ürünler, kapalı (proses veya besleme) ya da havalıklı (drenaj, atık veya havalık) tesisatlarda kullanılmak üzere tasarlanmıştır. Yangın durdurucu sistemin montajı, üreticisinin test edilmiş detaylarına uygun olarak gerçekleştirilmelidir. Yangın durdurucu sistemin uygulanmaması durumunda, yangının hızla yayılma riski artar ve bu da can ve mal güvenliğini tehdit eder.
Denge Yapı'nın sunduğu bu sistem, Türkiye Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik ile uyumlu olup, yangın güvenliği standartlarını karşılamaktadır. Yangın durdurucu sistem, test edilmiş ve sertifikalandırılmış bir çözüm sunarak, kullanıcıların güvenliğini artırmaktadır. Yangın güvenliği, modern binaların tasarımında vazgeçilmez bir unsurdur ve Denge Yapı'nın yangın durdurucu sistemi, bu ihtiyacı en iyi şekilde karşılamaktadır.
Alçıpan Duvar 75 mm Polipropilen (PP) Hatlarında Üstün Yangın Güvenliği: Metacaulk Pipe Collar Teknolojisi
Modern konut kulelerinde, otellerde, ticari ofis binalarında ve sağlık tesislerinde yangın kompartımanı hafif bölme alçıpan duvarlarından geçen nominal 75 mm (3 in.) çapındaki polipropilen (PP-R / PP-RCT / Aquatherm) iklimlendirme, ısıtma-soğutma ve temiz su kolon hatları, yangın esnasında dikey ve yatay alev ile zehirli gaz ilerlemesi açısından son derece kritik geçiş noktalarıdır. Hafif bölme duvarların yüksek yangın direnci, plastik boru geçiş açıklıklarında aynı performansı sergileyecek tescilli pasif yangın durdurucu mühendislik çözümleri ile korunmalıdır. XHEZ.W-L-2563 sistem detayı, alçıpan bölme duvar geçişlerini tescil altına alan, uluslararası akredite sertifikalı profesyonel bir metodoloji sunar.
Sistemin sızdırmazlık mimarisi, duvarın her iki yüzeyindeki alçı levha üzerine mekanik olarak ankrajlanan galvaniz çelik gövdeli Metacaulk Pipe Collar (MC Kelepçe) teknolojisine ve Metacaulk 1000 mastik kombinasyonuna dayanır. Alçıpan yüzeyine sabitlenen bu reaktif intumesan kelepçe, yangın ısısıyla saniyeler içinde tetiklenerek güçlü bir radyal genleşme basıncı üretir; eriyen 75 mm polipropilen boruyu sıkarak geçiş açıklığını tamamen kapatır ve aşılmaz bir kömür bariyeri oluşturur. Duvarın her iki tarafında sağlanan F120 (120 dakika / 2 Saat) kesintisiz pasif yangın bütünlüğü, projenizi Türkiye Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik standartlarına tam uyumlu hale getirir.